Украдзеная Зорка

Святло вышэйшай узнагароды Радзімы па-ранейшаму грэе душу Ганны Карповіч і асвятляе дарогу…
ДАВЯРАЙ ДЫ ПРАВЯРАЙ
Злодзея, які паквапіўся на вышэйшую працоўную ўзнагароду Радзімы птушніцы Ганны Карповіч, так і не знайшлі. А пажылая хворая жанчына, якая пасля аперацыі на ногі ледзьве ходзіць па кватэры, і праз гады помніць той дзень, калі ў яе дом завітаў малады чалавек. Назваўся студэнтам Жыровіцкага сельскагаспадарчага тэхнікума і папрасіў гаспадыню паказаць яму ўзнагароды, якія быццам неабходныя яму для напісання дыпломнай работы. І яна, даверлівая вясковая жанчына, нічога дрэннага не падазраючы, аддала ў рукі незнаёмаму ордэн Леніна і Залатую Зорку Героя Сацыялістычнай Працы…
– Падмену мы заўважылі ў той жа дзень, – расказвала Ганна Іванаўна падчас сустрэчы. – Адразу пазванілі ў міліцыю. Але студэнта таго, як кажуць, і след прастыў.
Пракручваючы ў памяці падзеі амаль 20-гадовай даўнасці, жанчына яшчэ ўспомніла, што незнаёмец той пытанняў ніякіх не задаваў і неяк падазрона хутка стаў развітвацца. Відаць, баяўся, каб гаспадыня з дзецьмі не выявілі, што замест сапраўднай Залатой Зоркі ў футляры знаходзіцца яе муляж. Тады, праўда, ніхто з прысутных у доме не надаў гэтаму нечаканаму візіту ўвагі і не спытаў дакументы ў нязванага госця. І ўвогуле, ім было не да нейкага студэнта, які з’явіўся ў іх доме акурат у гадавіну па нябожчыку-мужу Ганны Іванаўны. Магчыма, гэтым аферыст і скарыстаўся…
ЖЫВЫ НАПАМІН
Пацвярджэннем таму, што Ганне Карповіч прысвоена званне Героя Сацыялістычнай Працы, і жывым напамінам пра той час сёння з’яўляецца дыплом, у якім гаворыцца, за што Айчына так высока ацаніла яе працу: “За дасягнутыя поспехі ў развіцці жывёлагадоўлі, павелічэнні вытворчасці і нарыхтоўкі мяса, малака, яек, воўны і іншай прадукцыі…” Так пісалі ў дыпломах тых, хто працаваў у сельскай гаспадарцы. Ёсць грашовая даплата да пенсіі, якая прысуджаецца за высокую ўзнагароду, – яна добры дадатак да сямейнага бюджэту жанчыны.
БЛУКАННЕ ПА ПАКУТАХ
Нарадзілася Ганна Карповіч (дзявочае прозвішча Сухарэбская) у вёсцы Быткаўшчына Карчоўскага сельсавета ў 1938 годзе. А ў 39-м сям’я выехала ў Польшчу шукаць лепшай долі. Ды толькі не знайшла. З дзяцінства на ўсё жыццё запомніла Ганна, як паміраў бацька. Цяжкая хвароба падкасіла яго, і ён ужо не ўстаў з ложка…
Вяртанне на Радзіму было такое ж бязрадаснае, як і жыццё ў Польшчы. Свой дом згарэў, таму некаторы час жылі ў суседкі. Затым перабраліся ў хату родзіча, які таксама паехаў у Польшчу. Аднак праз некаторы час жанчыну з чатырма дзецьмі без усялякіх тлумачэнняў выгналі на вуліцу.
Перасяліліся ў… хлеў. Маці зрабіла ў ім акно і печ. Але земляная падлога заўжды была халодная, а зімой у хаце-хляве замярзала вада. Так і гадавалася разам з братамі Вячаславам, Іванам і Казімірам. А выпрабаванне холадам толькі загартоўвала.
ШЛЯХ ДА ПОСПЕХУ
У калгас сям’я Сухарэбскіх пайшла не адразу. Маці Ганны была каталічкай і не вельмі хацела звязваць сябе з калектыўнай гаспадаркай. Падрабязнасцей тых даўно мінулых год, як і свайго дзяцінства таксама, жанчына цяпер ужо і не памятае. А вось пра цялушку, якую яе сям’і калгас выдзеліў у якасці прэміі за добрую работу (пасля ўступлення ў калектыўную гаспадарку Сухарэбскія пасвілі цялят), не забыла. Расказала Ганна Іванаўна і пра тое, што закончыла Карчоўскую сямігодку, пэўны час працавала падлікоўцам-брыгадзірам у калгасе “Бальшавік”.
А ўсесаюзную славу ёй прынесла работа на Гарадзішчанскай птушкафабрыцы. Успаміны жанчыны пра той час таксама небагатыя. Жыла ў пасёлку Савецкі. Напачатку яе працоўнай дзейнасці тут, акрамя птушкафабрыкі, было чатыры хаты ды возера. З яго птушніцы бочкай вазілі ваду, якую потым уручную разносілі па памяшканнях і разлівалі ў паілкі.
– Гэта зараз на птушкафабрыках поўная механізацыя, – распавядала Ганна Іванаўна, – а нам даводзілася ўсё рабіць уручную: і камбікармы з бульбай, якую самі варылі, раздаваць нясушкам, і яйкі збіраць, і падсцілаць курэй драўняным пілаваннем з тарфакрошкай…
Жанчына на нейкі момант замаўчала, а пасля, гледзячы праз акно некуды ўдалячынь, прадоўжыла:
– Ведаеце, я ніводнага яйка не ўзяла дахаты, хоць тады яны былі дэфіцытам. Аднак ніхто не верыў гэтаму. А нехта нават выкалаў вочы на маёй фатаграфіі, якая была змешчана на Дошцы гонару…
Былая птушніца, якая ў той час уручную абслугоўвала 5000 курэй-нясушак, ведае, што зрабілі гэта людзі ад зайздрасці. І зайздроснікаў такіх хапала. Яшчэ б – у 28 гадоў атрымаць вышэйшую ўзнагароду Радзімы, стаць вядомай на ўсю краіну!.. Ды чамусьці ніхто з іх не пацікавіўся, якой цяжкай працай даставалася жанчыне гэтае прызнанне. Хоць яна не думала пра ўзнагароды – працавала, каб жыць. Працавала сумленна, бо інакш не магла.
Пра прысваенне высокага звання Ганне паведаміў брат. Навіну гэтую Казімір пачуў па радыё і тут жа падзяліўся з сястрой.
ПАСЛЯ ЗОРКІ
Высокая ўзнагарода асабліва не паўплывала на жыццё Ганны Карповіч, хоць нейкія карэктывы і ўнесла. Пасля атрымання Залатой Зоркі Героя Сацыялістычнай Працы, якую ёй уручалі ў Брэсце, яна працягвала працаваць птушніцай. У якасці дэлегата ўдзельнічала ва Усесаюзным з’ездзе прафсаюзаў у Маскве, пабывала на ВДНГ. Выйшла замуж. Нарадзіла дачку і сына. Муж Міхаіл працаваў трактарыстам.
З 1975 года сям’я Карповічаў жыве ў вёсцы Русіна, дзе ёй была выдзелена аднапакаёвая кватэра. У гэты ж час Ганна Іванаўна пераходзіць на Баранавіцкую птушкафабрыку. Увогуле ў гэтай галіне жанчына адпрацавала 36 гадоў…
Матэрыяльнага багацця, як і большасць работнікаў сельскай гаспадаркі, якія ўдастоены высокага звання Героя Сацыялістычнай Працы, Ганна Карповіч не нажыла. А вось энтузіязм і малады запал, якія шмат гадоў таму дапамагалі жыць і працаваць, у душы захавала. І пачуццё гумару таксама: менавіта праз яго прызму расказвала пра справы даўно мінулых дзён. Зараз разам з дзецьмі і ўнукамі жанчына пражывае ў звычайнай трохпакаёвай кватэры, якая раней была інтэрнатам на дзве сям’і, а пасля дасталася ёй. Пра мінулае жыццё ўспамінае з лагоднай усмешкай, хоць яно асабліва і не пеставала жанчыну. Ды святло той самай яркай Зоркі па-ранейшаму грэе яе душу і асвятляе дарогу…
Надзея ЯЦУРА, “НТ”,
Баранавіцкі раён.
Фота аўтара.