“Кожная хата – сапраўдны музей”

У самым сэрцы Беларускага Палесся знаходзіцца Пінскі раён. Унікальная прырода і гісторыка-культурная спадчына – вось што кранае сэрцы і палешукоў, і іх гасцей. Пра тэрыторыю з вельмі высокім турыстычным патэнцыялам чулі многія, але сёння не ўсе ўяўляюць сабе, чым можа здзівіць, парадаваць і нават зачараваць Піншчына. Дык што такое ёсць у гэтым краі, што яго называюць жамчужынай Палесся? Чаму развіццю турызму тут надаюць такую пільную ўвагу? На гэтыя і іншыя пытанні карэспандэнта “НТ” даў адказ Юрый КІСЕЛЬ, намеснік начальніка аддзела адукацыі, спорту і турызму Пінскага райвыканкама.
– Юрый Паўлавіч, а як Вы самі ахарактарызавалі б Піншчыну?
– Цуд зямлі беларускай. Піншчына – гэта самабытны і гасцінны куточак Палесся, які, насамрэч, мае перспектывы для развіцця экалагічнага, сельскага, воднага, паломніцкага, настальгічнага і іншых відаў турызму. У раёне ёсць 225 помнікаў гісторыі, архітэктуры і культуры. Тут знаходзяцца праваслаўныя, каталіцкія, іўдзейскія святыні і магілы, пакланіцца якім да нас прыязджаюць з розных краін свету. Гэта зямля натхняла Адама Нарушэвіча, Рамана Скірмунта, Яўгенію Янішчыц, Юзафа Крашэўскага, Напалеона Орду, Якуба Коласа, Аляксандра Блока, Мікалая Гумілёва, Уладзіміра Караткевіча… Неверагодная прыгажосць тутэйшай прыроды: у багатым лясамі Пінскім раёне нясуць свае воды Прыпяць, Піна, Ясельда, Стыр, Бобрык, Дняпроўска-Бугскі і Агінскі каналы ды яшчэ дзясяткі малых рэк, ёсць 9 азёр і вадасховішчаў, створана некалькі заказнікаў рэспубліканскага і мясцовага значэння. Ды хіба ўсё пералічыш!
– Якім чынам у раёне развіваецца турызм?
– Шкада, што разуменне магчымасцей нашага турыстычнага патэнцыялу прыйшло не адразу. Але за апошнія гадоў пяць Піншчына зусім інакш сама на сябе паглядзела ды ўпэўнілася – нам ёсць што паказаць гасцям. На падставе Нацыянальнай праграмы развіцця турызму ў 2008 – 2010 гадах распрацавалі сваю раённую праграму, рэалізацыя яе мерапрыемстваў дапамагла задзейнічаць мясцовы турыстычны патэнцыял. Цяпер ёсць аснова, ёсць куды развівацца. На 2011 – 2015 гады складзена новая раённая праграма. Працуем таксама і па Дзяржаўнай праграме сацыяльна-эканамічнага развіцця і комплекснага выкарыстання прыродных рэсурсаў Прыпяцкага Палесся на 2010 – 2015 гады ў сферы турызму. Толькі ў межах гэтай праграмы пабудавалі дзве аўтазаправачныя станцыі, увялі ў эксплуатацыю прыдарожны комплекс райспажыўтаварыства “Родны кут”, уладкавалі тры турысцкія стаянкі, стварылі тры экалагічныя маршруты і два водныя. Да 2015 года па згаданай праграме трэба выканаць 25 мерапрыемстваў, работа на19-ці ўжо завершана.
– Калі не сакрэт, на што больш за ўсё выдаткоўваецца грошай?
– 3 розных крыніц фінансавання выдаткавана ўжо 25 мільярдаў 751 мільён рублёў. Безумоўна, асаблівую ўвагу надаём развіццю інфраструктуры турызму, стварэнню ў перспектыве рэкрэацыйных зон, што будзе спрыяць прыцягальнасці нашага раёна для турыстаў вобласці, краіны і замежжа. Мы ж разумеем: мала нешта цікавае мець на сваёй тэрыторыі, недастаткова пра тое  свет праінфармаваць (праз СМІ, буклеты, розныя інтэрнэт-сайты) –
трэба прапанаваць якасны турыстычны прадукт. А гэта ўключае і дарогі, і месцы адпачынку, і пункты грамадскага харчавання, і сувенірную прадукцыю, і якасць абслугоўвання. Можам прымаць турыстаў у Парахонску, дзе мадэрнізавалі гандлёвы цэнтр з гасцініцай, кафэ-барам, сталовай, у “Доме паляўнічага” з лазняй у вёсцы Вяз, гасцінічным комплексе ААТ “Пачапава” з кафэ-барам, “Доміку паляўнічага” Целяханскага лясгаса ў Лагішыне. Медыцынскі і аздараўленчы турызм развіваем на базе рэспубліканскага санаторыя для ветэранаў “Ясельда”, дзіцячага рэабілітацыйна-аздараўленчага цэнтра “Світанак”, дзіцячага летніка “Парэчча”. На Пагосцкім вадасховішчы, гідравузле №11 вёскі Качановічы і ля вёскі Парэ стварылі турысцкія стаянкі з пунктамі пракату турысцкіх і рыбацкіх прылад. Маем і прыдарожны сэрвіс: комплекс “Святлана”, гасцініца “Таір”, кафэ “Паляўнічы” на трасе М10 і іншыя аб’екты. Летась прынялі 1178 замежных турыстаў і аказалі  ім паслуг на некалькі соцень тысяч долараў. Упэўніліся: мы цікавыя свету, таму сёлета асаблівую ўвагу надаём маркетынгу, удзельнічаем у спецыялізаваных выставах, а на ўездах у раён паставілі ў чатырох кірунках інфармацыйныя шыльды “Пінскі раён турыстычны” з абазначэннем аб’ектаў турыстычнай інфраструктуры.
– У апошнія гады ў Беларусі пашырана развіваецца аграэкатурызм…
– Дык і мы імкнёмся не адставаць ад сучаснай турыстычнай моды. Перыядычна арганізуем навучальныя семінары, на сайце аблвыканкама размясцілі інфармацыю як пра дзеючыя аб’екты аграэкатурызму, так і інвестыцыйныя прапановы па развіцці базы прыёму турыстаў у перспектыўных зонах адпачынку. Крэдытную падтрымку многім мясцовым праектам у гэтай галіне аказвае “Белаграпрамбанк”. Сотні турыстаў ужо адпачылі ў нашых аграсядзібах. Напрыклад, на тэрыторыі Гарадзішчанскага сельсавета іх чатыры. “Азёрную жамчужыну” ў Заазер’і для адпачынку аблюбавала студэнцтва Пінска. Тут можна набыць курсоўку на лячэнне ў санаторыі “Ясельда”. Сваёй сажалкай прыцягвае наведвальнікаў сядзіба “Некрануты куточак Палесся”, карпаратыўным і сямейным адпачынкам – “Азёрная”, паляваннем і рускай лазняй – “Шляхецкі кут”…
Акрамя таго, распрацавалі шэсць экскурсійна-турыстычных маршрутаў – аўтамабільных, водных і адзін камбінаваны. У іх уключаны і Пінск (выдатны горад для турыстаў), і царква Раства Багародзіцы ў Лемяшэвічах (ХIХ стагоддзе, між іншым), і пасека з музеем бортніцтва ў Качановічах, і помнікі археалогіі VII – XI стагоддзяў у Гарадзішчы, і літаратурны музей Яўгеніі Янішчыц у Парэччы, і ўнікальны парк “Дубое”, і касцёл у Лагішыне, дзе знаходзіцца ікона  Маці Божай Лагішынскай – Каралевы Палесся…
– Юрый Паўлавіч, а над якімі перспектывамі будзе працаваць раён, каб стаць яшчэ больш прывабным турысцкім прадуктам?
– Мяркую, трэба настойліва прапаноўваць тое, што маеш, і ствараць новае. Недастаткова пакуль абсталяваных па-сучаснаму месцаў адпачынку на водных аб’ектах. Будзем ствараць пункты пракату лодак, байдарак, водных веласіпедаў, іншага турысцкага рыштунку. Сельскі турызм трэба скіраваць на адраджэнне хутароў, невялікіх вёсак. Патрабуюцца дадатковыя інвестыцыі ў прыдарожны сэрвіс.
На Піншчыне кожная хата – сапраўдны музей. Людзі ў нас прыгожыя, таленавітыя. А колькі ў іх жыццёвай мудрасці і аптымізму! Дакрануцца да таямніц жамчужыны Палесся вельмі проста – прыязджайце на Піншчыну.
Гутарыла
Святлана ТАБОЛІЧ, “НТ”,
Пінскі раён.
Фота аўтара.