І не патрэбен нам бераг турэцкі

Лета набліжаецца да свайго зеніту. Час актыўнага адпачынку і розных вандраванняў. Хтосьцi толькі адкрывае для сябе Турцыю з Егіптам, некаму яны ўжо надакучылі, а нехта і зусім не мае фінансавых магчымасцяў туды адправіцца. Але чаму абавязкова за трыдзевяць зямель трэба ехаць?
Неяк пачуў меркаванне, што ў Беларусі акрамя Нясвіжскага і Мірскага замкаў, і глядзець няма чаго. Гэта хлусня! Султанскія палацы і егіпецкія піраміды паспяхова можна замяніць і пуўчамі, і азёрамі, і гістарычнымі месцамі нашай сінявокай краіны. Чаму б на свае вочы не паглядзець, напрыклад, на рэканструкцыю Косаўскага палаца? Ён знаходзіцца ў Івацэвіцкім раёне. Гісторыя палаца пачынаецца ў 1838 годзе, калі яго заклалі на сродкі ваяводы Казіміра Пуслоўскага. Пазней яго ўнук прайграў палац у карты. Калі знаходзішся побач з палацам Пуслоўскіх (другая назва гэтага замка), складаецца ўражанне, што ты не ў Беларусі, а дзесьці ў Англіі ці Уэльсе. У палацы налічвалася больш за 100 пакояў і не было ніводнай падобнай. У Белай зале, напрыклад, праводзіліся балі, у Чорнай – гулялі ў карты. Кажуць, што сцены Чорнай залы былі абліцаваны чорным мармурам. Падлога аднаго з пакояў палаца была шкляной, а пад ёй плавалі экзатычныя рыбкі. Не меней унікальнымі і раскошнымі былі сад і аранжарэя ў сядзібе Пуслоўскіх. На сённяшні дзень замак знаходзіцца на рэстаўрацыі, і гэта вельмі цешыць. Спадзяюся пасля яе заканчэння гэта жамчужына Беларусі заблішчыць у поўную сілу.
Можна зазірнуць на Драгічыншчыну ў Заказель. Там знаходзіцца магільны склеп старажытнага роду Ажэшка можна смела назваць адным з найпрыгажэйшых помнікаў неаготыкі. На фасадзе капліцы на сённяшні дзень захаваліся два чыгунных шчыта з гербамі дзвюх галін знакамітага роду. Усярэдзіне знаходзіцца мармурова-металічны алтар. Гэты помнік, пабудаваны ў 1849 годзе, знаходзіцца ў вольным доступе. На мой погляд, гэта адно з тых месцаў, якія трэба абавязкова наведаць.
На Пружаншчыне другое жыццё атрымлівае Ружанскі палац Сапегаў. У Ляхавіцкім раёне свабодна можна наведаць Грушаўку – сядзібу Рэйтанаў. Гэты маёнтак таксама некалі належаў Радзівілам, а потым перайшоў ва ўладанне Міхася Рэйтана. Тут ёсць што паглядзець. Уражвае магільны склеп Рэйтанаў з капліцай у стылі неаготыкі, якую пабудаваў у 1910 годзе Генрых Грабоўскі.
Вандраванне па гэтых гістарычных месцах будзе цікава не толькі заўзятаму краязнаўцу, але і кожнаму чалавеку, здольнаму атрымліваць асалоду ад сузірання такіх велічных пабудоў.
Арцём ГАРБАЦЭВІЧ,
г. Баранавічы.